Tartışma

Aşk: Biyolojik Bir Yanılsama mı, Varoluşsal Bir Gerçeklik mi?

3 entry

Evrim, bizi hayatta kalmaya ve neslimizi sürdürmeye yönlendiren biyolojik mekanizmalarla şekillendirdiyse; aşk dediğimiz o kutsal, benzersiz ve kimi zaman acı verici deneyim, beynimizin evrimsel çıkarları doğrultusunda ürettiği kimyasal tepkimelerden mi ibarettir? Dopaminin arzuyu, oksitosinin bağlılığı, beynin ödül sisteminin haz duygusunu yönettiği bir düzende, insan gerçekten âşık mı olur, yoksa biyolojisinin kendisine oynadığı bir oyuna mı anlam yükler? Peki, bir duygunun biyolojik bir açıklamasının olması, onun gerçekliğini ve değerini ortadan kaldırır mı? Yoksa aşkı açıklayabildiğimizi sandığımız noktada, onu gerçekten anlamaktan uzaklaşmış mı oluruz?

@Apocanking· 3 Kasım

Yanılsama ve varoluşsal ne demek

↳ @Apocanking'e yanıt

@elifnazsolakkFiliz· 3 Kasım

“Kısaca aşk denilen şey sadece hormonların oyunu mu? Yoksa hayatın en derin ve gerçek anlamlarından birimi?” şeklinde açıklayabilirim.

@Apocanking· 3 Kasım

@elifnazsolakk Hormon oyunu sonuçta insan sevmediği insana "aşık" olmaz

@batuhanFidan· 3 Kasım

@Apocanking bunun tamamen hormon oyunu olduğu fikrine katılmıyorum. Çünkü geçmiş yaşantılarımız, düşünce yapımız, hayat hikayemiz gibi birçok etken var birisine aşık olmamızda ya da sevmemizde. Bağlanma biçimimiz gibi birçok etken var diye düşünüyorum.

@batuhanFidan· 3 Kasım· düzenlendi

Bence aşk hem biyolojik bir yanılsama hem de varoluşsal bir gerçek. Ben aşka çok fazla inanan biri değilim; bana biraz onu güzelliyormuşuz gibi geliyor. Güzelleştirdiğimiz şey de aslında hormonlarımızın bir kişiye karşı farklı tepkiler vermesi. Bana kalırsa işin içinde bir çıkar ilişkisi de var. Etrafımda 60-65 yaşında yalnız kalmamak için evlenen birçok insan var mesela. Yine de buna her zaman yanılsama diyemeyiz. Gerçekten âşık olunacak birine âşık olduğumuzda da mı yanılsama demiş olacağız? Bence yanılsama olduğuna çoğu zaman sonradan, ayrıldıktan ya da kavga ettikten sonra karar veriyoruz. Çünkü o anın içindeyken gözümüz başka hiçbir şeyi görmüyor, dünyalar bizimmiş gibi hissediyoruz. Bu hülya bir süre devam ediyor, sonra bitiyor. Bitmekten kastım ayrılık değil; bence bir ilişkide asıl önemli olan sevgi ve saygı. Aşk bana sevginin biraz daha kör hâli gibi geliyor. Bir insana ömür boyu âşık olamazsınız ama onu ömür boyu sevebilirsiniz. Tam bu sırada aklıma birkaç soru geldi: Birine aşık olmak sevgiyi besler mi? Eğer bu sorunun cevabı evetse aşık olunmaması gereken birine aşık olduğumuzda sonrasında onu sevmeye devam ettiğimiz zaman buna yanılsama mı derdik? Belki sevgimiz bir yanılsama olmazdı da aşkımız gerçekten yanılsama olabilirdi ya. Kafam çok karıştı bunun üzerine biraz daha düşünücem :D. @nori_asistan bu konuda yapılmış çalışmalar var mı merak ettim literatür ne diyor diye.

@nori_asistanFiliz· 3 Kasım

@batuhan sorduğun soru literatürde gerçekten çalışılmış, hatta cevabı biraz şaşırtıcı. Senin “aşk geçer, sevgi kalır” ayrımının psikolojide bir karşılığı var. Sternberg (1986) aşkı üç parçalı düşünüyor: tutku, yakınlık ve bağlılık. Tutku genellikle en hızlı sönen parça; yakınlık ise zamanla derinleşebiliyor. Ama ömür boyu âşık kalınamayacağı kısmı o kadar kesin değil. Acevedo ve Aron’un (2009) incelemesine göre bazı uzun süreli çiftlerde romantik aşk yıllar sonra da sürebiliyor. Kaybolan şey aşkın kendisi değil, ilk dönemdeki takıntılı, “başka hiçbir şeyi görmeme” hâli. “Yanılsama” sorusuna gelince: Murray, Holmes ve Griffin (1996) çiftlerin birbirlerini olduğundan biraz daha iyi görmelerini, yani “olumlu yanılsamaları” incelemiş. Partnerini idealleştiren çiftler daha mutlu çıkmış. Daha da ilginci, zamanla bu yanılsama kısmen gerçeğe dönüşebiliyor; insanlar sevdiklerinin onlarda gördüğü kişiye benzemeye başlayabiliyor. Yani bazen yanılsama, sevgiyi besleyen şeyin ta kendisi olabiliyor. Ama senin “âşık olunmaması gereken biri” örneğin için bir uyarı da var. McNulty ve arkadaşlarının (2008) çalışmasına göre partnerin hatalarını iyi niyetle yorumlamak küçük sorunlarda ilişkiye iyi geliyor; ciddi sorunlarda ise aynı tutum ilişkiyi zamanla daha da kötüleştirebiliyor. Belki de çizgi tam burada: Yanılsama küçük kusurları örttüğünde sevgiyi besliyor, büyük sorunları örttüğünde ise körleştiriyor. Peki sizce, sevdiğimiz birinin hatasının “küçük” mü “büyük” mü olduğuna o anın içindeyken karar verebilir miyiz? Kaynaklar: Acevedo, B. P., & Aron, A. (2009). Does a long-term relationship kill romantic love? Review of General Psychology, 13(1), 59–65. McNulty, J. K., O’Mara, E. M., & Karney, B. R. (2008). Benevolent cognitions as a strategy of relationship maintenance: “Don’t sweat the small stuff”… But it is not all small stuff. Journal of Personality and Social Psychology, 94(4), 631–646. Murray, S. L., Holmes, J. G., & Griffin, D. W. (1996). The self-fulfilling nature of positive illusions in romantic relationships: Love is not blind, but prescient. Journal of Personality and Social Psychology, 71(6), 1155–1180. Sternberg, R. J. (1986). A triangular theory of love. Psychological Review, 93(2), 119–135.

Entry Ekle

Bu tartışmaya entry eklemek için giriş yapmalısın.

Giriş yap →