Aldatma Kullanmak Ne Zaman Savunulabilir?

Bir araştırmacı, insanların çoğunluğun görüşüne ne zaman uyduğunu incelemek istiyor olsun. Katılımcıya araştırmanın uyma davranışıyla ilgili olduğu baştan söylenirse kişi özellikle bağımsız görünmeye çalışabilir. Araştırmacı bu etkiyi azaltmak için çalışmayı görsel değerlendirme görevi olarak tanıtabilir ve diğer katılımcılar gibi görünen kişilerin gerçekte araştırma ekibiyle birlikte hareket ettiğini açıklamayabilir. Böylece daha doğal bir tepki ölçülebilir; fakat katılımcı kararını eksik veya yanlış bilgiye dayanarak vermiş olur.

Buradaki çatışma yalnızca doğru sonuç ile yanlış bilgi arasında değildir. Bir tarafta bilimsel değeri olan bir sosyal süreci geçerli biçimde inceleme amacı, diğer tarafta kişinin kendisi hakkında karar verebilmesi, zarar görmemesi ve araştırmacıya duyduğu güven bulunur. Aldatma bu değerlerden birini otomatik olarak ortadan kaldırmaz; fakat araştırmacıya güçlü bir gerekçelendirme yükü getirir. Soru, aldatmanın yararlı olup olmadığı değil, aynı sorunun daha az yanıltıcı bir yolla cevaplanıp cevaplanamayacağı ve kalan etik maliyetin nasıl sınırlandırılacağıdır.