Kanıta Dayalı Psikolojik Uygulama Nedir?

~6 dk okuma

Kanıta dayalı uygulama bazen klinisyenin bir listeden tanıya uygun tedaviyi seçmesi ve kılavuzu aynen uygulaması biçiminde anlaşılır. Başka bir uçta ise her insan benzersiz olduğu için araştırmanın klinik görüşmede pek işe yaramayacağı savunulur. İki yorum da eksiktir. Araştırma olmadan bir yöntemin yararını kişisel izlenimden ayırmak güçtür; kişinin koşullarını ve tercihlerini hesaba katmayan bir araştırma sonucu da uygulanabilir bir karara dönüşmez.

American Psychological Association Presidential Task Force on Evidence-Based Practice (2006), kanıta dayalı psikolojik uygulamayı en iyi ulaşılabilir araştırmanın klinik uzmanlıkla, kişinin özellikleri, kültürü ve tercihleri bağlamında bütünleştirilmesi olarak tanımlar. Bu tanım bir tedavi markası değil, karar verme sürecidir.

Tablo 1. Kanıta dayalı uygulamanın üç bileşeni

Bileşen	Temel katkı	Yanlış anlaşıldığında ortaya çıkan sorun
En iyi ulaşılabilir araştırma	Seçeneklerin yarar, zarar, belirsizlik ve uygulanabilirliği hakkında sistematik bilgi	Tek bir çalışma veya popüler yaklaşım bütün kanıt sanılır.
Klinik uzmanlık	Soruyu tanımlar, uygun değerlendirme yapar, kanıtı yorumlar, süreci izler ve sınırları yönetir	Kişisel deneyim kanıtın yerine geçirilir.
Kişinin özellikleri, kültürü ve tercihleri	Hedefi, anlamı, kabul edilebilirliği ve gerçek yaşam koşullarını belirler	Tercih sorulmadan karar verilir ya da tercih etkisiz bir uygulamayı kanıt saymak için kullanılır.

Bu bileşenler bir oylama sistemi değildir. Örneğin ciddi bir zarar olasılığı bulunduğunda popülerlik veya tercih güvenlik kanıtının yerini alamaz. Birden fazla makul ve etkili seçenek olduğunda ise kişinin değerleri ve yaşam koşulları seçimde daha belirleyici olabilir.

Devamını okumak için ücretsiz kayıt ol

Öğrenme rotalarındaki anlatıların ve etkinliklerin tamamı Psikall üyelerine açık. Kayıt ücretsiz, bir dakikanı alır.

Kayıt ol veya giriş yap